Nationaal Monument Kamp Amersfoort
Leusden

Herinneren, bezinnen en leren

In de Tweede Wereldoorlog zaten ongeveer 47.000 veelal politieke gevangenen vast in dit doorgangs- tevens strafkamp. ‘Kamp Amersfoort’ stond onder bevel van de SS.

In 2004 ontwierpen we al een educatiepaviljoen op het kampterrein. Later ontstond de wens om de gedenkplaats uit te breiden. Met het ontwerp wilden we vooral niet te veel reconstrueren.

Nationaal

Bezoekers moesten vooral voelen hoe het er was. Het museum werd een plek van ‘mémoir et miroir’. Wat leren wij van wat zich hier afspeelde?

De entree is een desolate ruimte, door hoge hekken omheind. Door de ruimtelijkheid voel je de verlatenheid en onthechting, zoals de gevangenen die ervoeren.

Alleen een paar bomen zijn de stille getuigen. Het pad voert langs een maquette van het kamp en langs voetafdrukken, die het appèl verbeelden, naar het entreepaviljoen van het museum. Het kantoor van de kampcommandant, ooit zo navrant aanwezig, spaarden we uit in het met spiegelend glas beklede bovengronds paviljoen.

Hier daalt de bezoeker af in de duisternis. In het ondergrondse museum krijgen de kampbewoners een gezicht.

De tentoonstelling legt de link naar het onrecht van vandaag. In een ruimte kunnen bezoekers middels virtual reality geconfronteerd worden met morele dilemma’s.

Het museum eindigt met een ruimte voor reflectie. Wat hebben we ervaren en wat leren we daarvan?

Interieur

Integraal ontwerp

De uitgang van het ondergrondse museum eindigt op de binnenplaats. Die biedt een indrukwekkende zichtlijn naar de schietbaan. Aan het einde staat het beeld De Stenen Man, ter nagedachtenis aan alle mensen die in de bossen rond het kamp gefusilleerd zijn.

Het is met recht een integraal ontwerp: de initiatiefnemers, personeelsleden, vrijwilligers, de bestuursleden, de tentoonstellingsontwerpers, de landschapsarchitect en de procesbegeleiders, iedereen had een aanwijsbare invloed op deze memorabele plek.

‘De nieuwe gedenkplaats heeft een terughoudende architectuur. We denken dat die net zolang actueel blijft als het bestaande gebouw.’

Jacques Prins
architect

Tentoonstellingsruimte
  1. Tijdelijke kaartverkoop
  2. Gereconstrueerde originele toegangspoort
  3. Maquette situatie 1945
  4. Herbouwde originele barak op oorspronkelijke plaats
  5. Herbouwde ‘Rozentuin’
  6. Laarzen kampcommandant Berg
  7. Opstelling voetafdrukken op appèlplaats
  8. Klokkenstoel
  9. Poort naar gevangenenkamp op oorspronkelijke plaats
  10. Ingang museum via bovengronds paviljoen
  11. Originele tunnel
  12. Eikenbomen daterend uit periode 40-45
  13. Zichtlijn naar schietbaan en executieplaats
  14. Paviljoen (2005)
  15. Oorspronkelijke wachttoren
  1. Originele muurschilderingen
  2. Bezinningsruimte
  3. Multimedia
  4. Tijdelijke expositie
  5. Namenwand
  6. Permanente expositie
  7. Testimonials
  8. Filmzaal
  9. Kelder

Credits

Opdrachtgever
Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort

Samenwerking
Juurlink [+] Geluk, Tinker Imagineers

INBO
Jacques Prins, Bart van Veen, Igor Sokolov, Stephanie Zeulevoet, André Kanters, Frans Timmers, Maarten Hooijmeijer

Fotografie
Ossip van Duivenbode, Mike Bink

Oplevering
2021

Awards en nominaties
Nominatie Architectenweb Awards 2021, categorie ‘Publiek Gebouw’

Verwant

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Accept